Dünya Fındık Ticareti

Dünya Fındık Ticareti

İlkokulda coğrafya dersinde bölgeler bazında üretilen ürünleri öğrenirken, bize Türkiye’yi “kendi kendine yeten 7 ülkeden biri” diye anlattı öğretmenlerimiz. Tarımsal üretimi kendine yeten ve yurt dışından gıda ithalatı yapmayan 7 ülkeden biriydik.

 

Şu anda ise 5 ürün hariç tüm tarım ürünlerini ithal eder hale geldik. Ziraat Mühendisleri Odası Başkası Özden Güngör’ün açıklamasına göre şu anda ithal etmediğimiz sadece 5 ürün kalmış: fındık, fıstık, üzüm, kayısı ve narenciye. Üstelik ithalat miktarı da ciddi rakamlara ulaşmaya başlamış durumda. 2017 yılında yapılan 234 milyar dolarlık ithalatın 5 milyar dolarını tarım ürünleri oluşturuyor.

 

Bu haftaki yazıda “henüz” ithal etmediğimiz ürünlerden fındığın dünya ticaretindeki hacmini inceledim.

 

Dünya Fındık İthalatı

Fındık, GTİP kodu olarak 8.fasıl altında geçiyor. 8.fasıl yenilen meyveler ve yenilebilir sert kabuklu meyveleri işaret ediyor. 0802.21 kabuklu, 0802.22 ise kabuksuz fındığı temsil ediyor.

 

Dünyadaki hacme bakıldığında kabuklu fındık ticareti 120 milyon dolar iken kabuksuz fındık ticareti 1.7 milyar dolar civarında. Bu yazıda bu nedenle kabuksuz fındık hacmini inceledim. Yazıda, aksi belirtilmedikçe, fındık olarak kastedilen 0802.22 GTİP kodlu kabuksuz fındıktır.

 

– Fındıklar veya filbert (Corylus spp.):
0802.21.00.00.00 – – Kabuklu
0802.22.00.00.00 – – Kabuksuz

Dünyadaki en büyük ithalatçı ülke Almanya. Toplam hacmin %28’ini Almanya ithal ediyor. Ardından %18 ithalat payı ile İtalya geliyor. Diğer ürünlerde olduğu gibi fındıkta da en büyük ticaret ortağımız Avrupa ülkeleri.

 

İthalatçı Ülke 2013 İthalat Hacmi 2014 İthalat Hacmi 2015 İthalat Hacmi 2016 İthalat Hacmi 2017 İthalat Hacmi
Dünya (bin USD) 1.612.692 1.826.546 2.327.808 1.957.390 1.753.965
Almanya 478.853 521.449 710.862 554.887 495.425
İtalya 269.870 325.400 433.438 416.803 323.726
Fransa 132.581 163.727 237.799 201.010 183.650
İsviçre 65.203 84.259 116.031 81.991 77.919
Kanada 86.405 78.080 119.032 104.082 75.656
Hollanda 20.734 36.054 45.885 37.659 52.682
Belçika 78.740 93.139 85.845 59.565 52.599
Rusya 45.736 54.134 52.412 52.324 50.292
Polonya 16.194 19.557 20.269 25.587 33.347
Çin 3.725 3.570 10.636 30.956 27.537

Türkiye’nin Fındık İhracatı

2017 yılında dünyada 245.987 ton fındık üretilmiş. Bunun 159.780 tonunu Türkiye üretmiş. Yani üretimin %65’ini ülkemiz sağlıyor. Kuru incirde olduğu gibi fındıkta da üretimde dünyada ilk sıradayız.

 

İhracatçı Ülke 2013 İhracat Hacmi 2014 İhracat Hacmi 2015 İhracat Hacmi 2016 İhracat Hacmi 2017 İhracat Hacmi
Dünya (bin USD) 1.483.743 1.969.826 2.335.605 1.918.300 1.758.262
Türkiye 1.024.002 1.340.868 1.640.461 1.161.213 1.068.976
İtalya 113.637 180.097 202.435 232.545 246.200
Azerbaycan 45.151 67.762 90.186 104.852 114.532
Gürcistan 160.922 179.275 173.075 172.976 79.369
Şili 570 663 23.146 79.149 75.628
Hollanda 15.767 26.361 38.627 30.925 51.534
Almanya 41.448 59.346 58.859 56.026 43.711
Çek Cumhuriyeti 11.056 15.775 15.783 12.629 11.018
İspanya 15.066 22.166 17.971 11.231 10.459
ABD 11.633 16.960 18.083 5.279 8.573
Fransa 5.672 7.658 6.152 5.360 7.804
İngiltere 3.028 5.061 8.762 7.251 5.750
İsviçre 1.897 931 3.571 2.591 5.197
Slovakya 5.593 13.196 10.522 10.230 4.682
Belçika 2.229 1.602 2.363 3.017 4.353

Satış hacmine bakıldığında da ülkemizin yine ilk sırada olduğu görülüyor. 2017 yılında 1,75 milyar dolarlık fındık ihracatının 1 milyar doları Türkiye tarafından gerçekleştirilmiş. Burada ülkemizin pazar payı %60. Üretimde %65 paya sahip olan ülkemiz iş satışa gelince %60 paya sahip. Yani ürettiğimiz miktar kadar satış hacmine (fiyat x miktar) sahip değiliz. Demek ki diğer ülkelerden daha düşük fiyata satıyoruz.

 

2017 yılında bu şekilde durum, daha önceki yıllarda nasıl diye inceledim. Daha önceki yıllarda üretim miktarı ve satış hacmindeki paylarımız birbirine yakın iken 2016 ve 2017 yıllarında satış payımız, üretim payımızdan daha düşük hale gelmiş. Yani son 2 yıldır daha düşük fiyatla satmaya başlamışız.

Daha düşük fiyat derken tabi ki ne kadar düşük fiyat olduğuna da bakmakta fayda var. 2017 yılında biz ortalama 6,69 USD/kg fiyata fındık satarken İtalya 8,82 USD/kg, Almanya 8,90 USD/kg, İngiltere 10,8 USD/kg fiyata fındık satmış. Hatta Slovakya 12 USD/kg fiyat ile ihraç etmiş fındığını. Slovakya’nın 2017 ihracat hacmi 4.6 milyon dolar. Çok düşük bir miktar fındığı, yüksek fiyatla satmış. Detaylı bilgi aşağıdaki tabloda mevcut.

 

Ülke 2017 İhracat Miktarı (ton) 2017 İhracat Hacmi (bin USD) 2017 Ortalama İhraç Fiyatı (USD)
245.987 1.758.262 7,14 USD
Türkiye 159.780 1.068.976 6,69 USD
İtalya 27.894 246.200 8,82 USD
Azerbaycan 14.096 114.532 8,12 USD
Gürcistan 13.851 79.369 5,73 USD
Şili 8.140 75.628 9,29 USD
Hollanda 6.682 51.534 7,71 USD
Almanya 4.908 43.711 8,90 USD
Çek Cumhuriyeti 1.526 11.018 7,22 USD
İspanya 1.376 10.459 7,60 USD
ABD 1.289 8.573 6,65 USD
Fransa 1.131 7.804 6,90 USD
İngiltere 719 5.750 10,82 USD
İsviçre 655 5.197 7,93 USD
Slovakya 389 4.682 12,03 USD
Belçika 475 4.353 9,16 USD

Neden Düşük Fiyata Satıyoruz ?

Türkiye’nin en büyük üretici iken daha düşük fiyatla satması tabi ki sorgulanmalı. Diğer ülkeler nasıl yüksek fiyatla satabiliyor? Neyi farklı yapıyorlar?

Türkiye’nin daha düşük fiyatla satmasının sebeplerini tabi ki sektör temsilcileri daha sağlıklı açıklayacaktır ama ilk aklıma gelen ve bu duruma yol açan sebepler şunlar olabilir:

  • Ülkemizdeki tedarikçilerin fiyat rekabeti

    “A firmasından 4 dolara aldığın ürünü ben sana 3,8 dolara satarım” mantığı. Bunu birçok sektörde yaptık maalesef ve ders almadan yapmaya devam ediyoruz. Fiyat rekabeti diye bir rekabet olmaz, bu rekabete girmeyelim firmalar olarak. Fiyatla gelen fiyatla gider.

  • Diğer ülkelerin katma değerli olarak satış yapması

    Biz 10 kg paketlerde dökme olarak ürün satıyorken, diğer ülkeler müşteri talebine göre 1 kg, 500 gr hatta 50 gr paketlerde satıyor ise daha yüksek fiyat talep edebilirler. Veya daha da güzeli fındığı, çikolata ile kaplayarak fiyat rekabetinin önüne geçilebilir. Katma değeri artırmak ve müşteriyi tatmin edebilmek adına bu konuları incelemek gerekiyor.

 

Bir diğer sorgulanması gereken konu da Türkiye’nin en büyük üretici olduğu ürünün borsasının Almanya’da olması. Dünyada fındık piyasasını belirleyecek olan ülke Türkiye olması gerekirken borsasının Almanya’da olması gerçekten üzücü bir durum. Bir ürünün borsası üretilen yerde mi olmalı yoksa tüketilen yerde mi? Bu konuda da şapkamızı önümüze koyarak düşünmemiz gerekiyor.

 

Katma değeri yüksek ihracatlar dilerim.

 

Ümit Osman YILMAZ

ihracateksperi.com

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
error: Emeğe saygı, lütfen kopyalamayın
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x